Energielabel huis verhogen: welke maatregelen leveren de meeste labelsprongen op?

Een beter energielabel heeft directe gevolgen voor je maandlasten, het comfort in huis en de verkoopwaarde van je woning. Toch weten veel huiseigenaren niet precies welke stappen het meest opleveren als ze het energielabel huis verhogen als doel stellen. Niet elke maatregel heeft hetzelfde effect: sommige verbeteringen leveren één labelstap op, andere kunnen je woning in één klap van label G naar label C tillen. In dit artikel zetten we de effectiefste maatregelen op een rij, van groot naar klein.

Hoe werkt het energielabel precies?

Het energielabel van een woning loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig). De score wordt bepaald door de zogenoemde primaire energiebehoefte per vierkante meter per jaar. Daarbij tellen factoren mee zoals isolatiewaarden van de gevel, het dak en de vloer, de kwaliteit van ramen en deuren, het type verwarmingssysteem en eventuele opwekking van duurzame energie. Hoe lager het primair energiegebruik, hoe beter het label.

Een gecertificeerd energieadviseur stelt het label vast na een woningopname. Wil je weten welke verbeteringen het meeste effect hebben voor jouw specifieke situatie, dan is een maatwerkadvies de meest betrouwbare eerste stap.

Maatregelen die de meeste labelsprongen opleveren

Hieronder staan de ingrepen die doorgaans het grootste verschil maken, gerangschikt op gemiddeld effect.

1. Dakisolatie

Via een slecht geïsoleerd dak ontsnapt een groot deel van de warmte in huis. Dakisolatie is dan ook een van de meest impactvolle maatregelen: afhankelijk van de beginsituatie kan dit al snel twee of drie labelstappen opleveren. Zowel spouwisolatie aan de binnenzijde als het plaatsen van isolatiemateriaal aan de buitenzijde van het platte of schuine dak zijn gangbare oplossingen.

2. Vloer- en spouwmuurisolatie

Vloerisolatie en spouwmuurisolatie zijn relatief betaalbaar en worden snel terugverdiend. Ze pakken twee grote warmteverliespunten aan en leveren samen gemiddeld één tot twee labelstappen op. Voor woningen met een kruipruimte is vloerisolatie vrijwel altijd een rendabele keuze.

3. HR++-glas of triple glas

Enkel glas en oud dubbelglas zijn grote energieverslinders. Vervanging door HR++-glas of triple glas verbetert niet alleen het label, maar zorgt ook voor merkbaar minder tocht en een aangenamer binnenklimaat. In combinatie met goed kierdichtingswerk kan dit één tot anderhalve labelstap opleveren.

4. Een efficiënt verwarmingssysteem

De overstap van een oude cv-ketel naar een hybride of volledig elektrische warmtepomp heeft een sterk effect op het energielabel. Een warmtepomp gebruikt immers significant minder primaire energie dan een gasketel. Afhankelijk van de isolatiegraad van de woning kan dit twee tot vier labelstappen betekenen. Voor woningen die nog niet volledig geïsoleerd zijn, is een hybride warmtepomp vaak een logische tussenstap, omdat die ook nog op gas kan terugvallen bij extreme buitentemperaturen.

Wil je meer weten over verduurzaming zonder meteen zonnepanelen te plaatsen? Lees dan ook het artikel over een Duurzame woning zonder zonnepanelen: 8 alternatieven die ook werken, dat aanvullende opties beschrijft.

5. Zonnepanelen

Zonnepanelen wekken duurzame elektriciteit op en tellen mee in de berekening van het energielabel. Hoewel ze doorgaans één tot anderhalve labelstap opleveren, is hun effect groter als de rest van de woning al goed geïsoleerd is. Ze zijn dan ook het meest effectief als sluitstuk van een bredere verduurzamingsstrategie.

Slim combineren voor maximale labelsprong

De grootste winst behaal je niet met één losse maatregel, maar door maatregelen slim te combineren. Een veelgebruikte volgorde is: eerst isoleren (dak, gevel, vloer, ramen), daarna het verwarmingssysteem vervangen, en tot slot duurzame opwekking toevoegen via zonnepanelen. Deze aanpak voorkomt dat je een duur systeem installeert in een slecht geïsoleerde woning, wat ten koste gaat van de efficiëntie.

Houd ook rekening met beschikbare subsidies en financieringsmogelijkheden. Het Warmtefonds biedt bijvoorbeeld gunstige leningen voor energiebesparende maatregelen, en de ISDE-subsidie verlaagt de aanschafkosten van warmtepompen en zonneboilers. Subsidies kunnen de terugverdientijd aanzienlijk verkorten.

Veelgestelde vragen

Hoeveel labelstappen kan ik realistisch verwachten?

Dat hangt sterk af van de beginsituatie van je woning. Een volledig ongeïsoleerde jaren-zeventig woning kan bij een integrale aanpak wel zes tot acht labelstappen stijgen. Een woning die al op label C staat, heeft meer gerichte maatregelen nodig om naar label A te komen. Een maatwerkadvies geeft de meest betrouwbare inschatting.

Is een beter energielabel verplicht voor verhuurders?

Ja, er gelden steeds strengere eisen. Verhuurders in de vrije sector moesten hun woningen al per 2023 minimaal op label C hebben. Voor sociale huurwoningen lopen vergelijkbare trajecten. Eigenaar-bewoners zijn vooralsnog niet wettelijk verplicht te verduurzamen, maar de verwachting is dat eisen in de toekomst aangescherpt worden.

Wat kost een nieuwe energielabelopname na het uitvoeren van maatregelen?

Na het uitvoeren van verbeteringen moet een gecertificeerd energieadviseur de woning opnieuw opnemen om een nieuw, officieel energielabel te registreren. De kosten voor zo’n opname variëren, maar liggen doorgaans tussen de 150 en 350 euro, afhankelijk van de adviseur en de woninggrootte.

Wil je meer lezen over duurzame keuzes voor je woning? Op ons Duurzaam blog vind je praktische artikelen over isolatie, warmtepompen, zonnepanelen en meer. Een goed geïnformeerde keuze is altijd het beginpunt van een succesvolle verduurzaming.