Energiekosten verlagen: welke maatregel levert het meest op?

Energiekosten verlagen doet u op twee niveaus: met gedrag en instellingen (thermostaat, nachtverlaging) bespaart u direct een paar tientjes tot ruim honderd euro per jaar, met een andere manier van verwarmen verlaagt u de kosten structureel. Dat laatste levert in een woning met een hoge gasrekening het meest op. Hieronder leest u wat een gemiddeld huishouden betaalt, waarom die cijfers zo uiteenlopen en welke verwarmingsvorm bij welke situatie past.

Wat zijn gemiddelde energiekosten per maand?

Een gemiddeld huishouden betaalde volgens CBS-cijfers van januari 2026 circa €166 per maand aan energie, oftewel €1.993 per jaar. Dat is €52 (2,5%) minder dan een jaar eerder, bij een verbruik van circa 1.747 kWh stroom en 928 m³ gas. Dat is een landelijk gemiddelde over alle woningtypen, geen norm voor uw woning.

Het verschil zit in de aannames: een ander referentieverbruik (de ene bron rekent met 2.800 kWh en 1.200 m³ per jaar), wel of geen vastrecht en netbeheer, en een variabel of vast contract. Een 3-persoons huishouden in een tussenwoning betaalt volgens Keuze.nl gemiddeld €225,88 per maand voor gas en stroom, 4 personen in een hoekwoning €265,07 en 2 personen in een flat €174,20. Vergelijk uw rekening dus altijd met een woning van gelijke grootte en met hetzelfde verbruik.

Waar zit uw energierekening in: tarief, belasting en vastrecht

Uw rekening bestaat uit meer dan het leveringstarief. In 2026 is de energiebelasting €0,11 per kWh stroom en €0,73 per m³ gas, met een vaste vermindering energiebelasting van €628,96 per jaar. Alles inbegrepen (levering, belasting, btw, netbeheer) komt de prijs uit op €0,24 tot €0,37 per kWh en €1,33 tot €1,56 per m³. Het vastrecht voor gas is volgens het Nibud gemiddeld €30,05 per maand inclusief 21% btw.

Wat betekent dit voor uw keuze? Vastrecht en netbeheerkosten betaalt u ook als u weinig verbruikt. Uw besparing zit dus in het variabele deel: het aantal kubieke meters gas en kilowatturen dat u afneemt. Voor het stookseizoen verwacht de termijnmarkt een gemiddelde beursprijs van €72,48 per MWh, ongeveer €1,68 per m³ consumentenprijs (stand Keuze.nl). Een vast contract haalt die onzekerheid weg, een variabel contract volgt de markt.

Energiekosten verlagen met gedrag: wat levert de thermostaat op?

Volgens Milieu Centraal bespaart een gemiddeld huishouden dat op 4 dagen per week de thermostaat overdag op 15 graden zet circa €120 per jaar, en bij ook ’s nachts nog eens €60. Vaak ziet u ook de vuistregel van circa 6% besparing per graad lager. Die regel wordt in meerdere bronnen herhaald zonder onderbouwing, dus gebruik hem als richting en niet als belofte.

De afweging: in een slecht geïsoleerde woning koelt het huis snel af en duurt het opwarmen lang, waardoor de winst kleiner uitvalt. Gedragsmaatregelen kosten niets, maar hebben een plafond. Wilt u meer dan enkele tientjes tot ruim honderd euro per jaar besparen, dan komt u uit bij het verwarmingssysteem zelf.

Structureel besparen: pelletkachel, infrarood of airco naast de cv

Een bijverwarming per ruimte verlaagt de stookkosten, omdat u de cv-ketel minder hoeft te laten werken. Bij een cv-pelletkachel noemt de site tot wel 50% besparing op stookkosten. De kachel verwarmt het buffervat en daarmee het cv-systeem. Een volledig rookkanaal boven de nok is daarbij verplicht; aansluiting via de gevel raden wij af vanwege terugslag, uitvallen van de kachel en veiligheid. Wilt u meer dan één ruimte verwarmen zonder cv-aansluiting, dan is een pelletkachel met kanalisatie ideaal.

Een airco is ook een verwarmer. Volgens TNO-onderzoek gebruikt gemiddeld 85% van de Nederlandse huishoudens met een vaste airco deze ook om te verwarmen (koopwoningen 93%, sociale huur 77%, particuliere huur 65%); een derde gebruikt de airco als hoofdverwarming. Kies dan wel een zuinig model: Milieu Centraal adviseert energielabel A++ of beter, omdat een minder zuinige airco juist veel stroom verbruikt bij het verwarmen. Een voorgevulde split airco is hiervoor de logische keuze. Een mobiele airco kan een ruimte maar met circa 3 graden koelen. Milieu Centraal geeft het verbruik bij 110 gebruiksuren per jaar: 110 kWh (€23 bij 21 cent per kWh) voor een mobiele airco tegenover 80 kWh (€17) voor een single split-airco voor één kamer.

Bij infraroodverwarming verwarmt stralingswarmte direct personen en voorwerpen in plaats van de lucht. Dat past bij een ruimte die u kort of af en toe gebruikt, zoals een werkkamer of hobbyruimte.

Wat kost onderhoud en hoe houdt u het rendement hoog?

Een pelletkachel bespaart alleen als hij schoon brandt. Bij een traditionele kachel moet na twee zakken pellets (30 kilo) worden schoongemaakt en volgt jaarlijks groot onderhoud; nieuwere kachels met automatisch reinigingssysteem hoeven maar eens per maand schoongemaakt te worden. Als branche-advies geldt een grondige beurt door een installateur elk jaar of na 1200 branduren, inclusief reiniging van warmtewisselaar en rookkanalen. Gebruik pellets met DIN+-keuring: een goed werkende, juist geïnstalleerde kachel geeft een lage fijnstofuitstoot en geen overlast.

Wilt u de investering spreiden? Bij AAAEco kunt u een pelletkachel op afbetaling nemen, ook met inruil van het oude toestel en met installatie en rookkanaal in het maandbedrag. Maak een afspraak voor advies in de showroom via de contactpagina; daar ziet u meerdere kachels brandend.

Veelgestelde vragen

Hoeveel energiekosten per maand zijn normaal?

Het CBS komt voor januari 2026 uit op circa €166 per maand voor een gemiddeld huishouden. Uw eigen bedrag hangt af van woningtype, gezinsgrootte en contract; vergelijk met een vergelijkbare woning.

Hoeveel bespaar ik met een graad lager op de thermostaat?

Vaak wordt circa 6% per graad genoemd, maar die vuistregel is niet onderbouwd. Milieu Centraal noemt circa €120 per jaar bij overdag 15 graden op 4 dagen per week.

Kan een airco mijn cv-ketel deels vervangen?

Ja, een split airco kan koelen en verwarmen (tot 30 graden instelbaar) en kan ook als lucht ontvochtiger dienen. Kies energielabel A++ of beter en geen mobiele variant.