Is er een stookverbod in Nederland? de stand van zaken
Is er een stookverbod in Nederland? Een algemeen, landelijk verbod op kachels en houtstook is er op dit moment niet. Er zijn wel regels voor nieuwe toestellen, voor de rookafvoer en voor de brandstof, en gemeenten sturen op hun eigen manier op overlast door houtrook. In dit stuk scheiden we wat wettelijk is vastgelegd van wat vooral gerucht is.
Een belangrijke kanttekening vooraf: de bronnen bij dit stuk bevatten geen nieuwsbericht met een datum over een nieuw verbod. Wij kunnen daarom geen datum of bron van een actueel besluit noemen. Wat wij hieronder beschrijven is de stand van zaken zoals die uit de beschikbare bronnen en de aanwijzingen van de opdrachtgever blijkt. Controleer de actuele tekst altijd bij uw gemeente of de rijksoverheid.
Wat is er aan de hand met het stookverbod?
Het woord stookverbod wordt in de praktijk voor drie verschillende dingen gebruikt. Ten eerste is er het idee van een landelijk verbod op houtkachels, ten tweede de plaatselijke maatregelen en ten derde de Europese eisen aan nieuwe toestellen. Die drie lopen in het dagelijks gesprek door elkaar, en daar komt veel verwarring vandaan.
Dat de overheid en de Europese Unie richtlijnen hebben opgesteld voor de komende tien jaar, is de uitgangspositie van de opdrachtgever. Die richtlijnen sturen de markt: zij bepalen aan welke eisen nieuwe toestellen moeten voldoen en hoe lidstaten omgaan met luchtkwaliteit. Een richtlijn legt een doel vast, en de lidstaat bepaalt zelf met welke wet of maatregel dat doel wordt gehaald.
Zoekt u op stookverbod Utrecht, stookverbod Amsterdam of stookverbod Den Haag, dan gaat het dus bijna altijd om gemeentelijk beleid en niet om een landelijke wet. Hoe dat per gemeente uitpakt, leest u in ons artikel over het stookverbod in Apeldoorn.
Wat staat er nu in de Nederlandse wet- en regelgeving?
Het ene punt dat vaststaat, is de Europese productregel. Sinds 1 januari 2022 gelden voor pelletkachels in de EU Ecodesign-normen. Pelletkachels moeten een minimaal rendement van circa 75% halen en alle nieuwe pelletkachels moeten Ecodesign-gecertificeerd zijn. Dit is geen verbod op stoken, maar een toelatingseis aan wat nieuw op de markt mag komen. Oudere modellen mogen daardoor niet meer nieuw verkocht worden.
Daarnaast is er de bouwregelgeving. Volgens het Bouwbesluit is het in Nederland verboden om een pelletkachel direct door de gevel af te voeren; de afvoer moet voldoen aan het Bouwbesluit en NEN 2757-1. Let op: die bron is een verkoper, dus controleer de actuele bouwregelgeving voordat u er iets op bouwt. Vast staat in elk geval dat een cv-pelletkachel een volledig rookkanaal boven de nok van de woning vraagt. Aansluiting via de gevel raden wij nooit aan, vanwege terugslag, uitvallen van de kachel en veiligheid.
Wat geldt er voor een pelletkachel?
| Onderwerp | Wat geldt |
|---|---|
| Ecodesign (sinds 1 januari 2022) | Alle nieuwe pelletkachels gecertificeerd, minimaal rendement circa 75% |
| Afvoer door de gevel | Verboden volgens het Bouwbesluit |
| Rookkanaal cv-pelletkachel | Volledig rookkanaal boven de nok |
| Gemeentelijke maatregelen | Verschillen per gemeente, raadpleeg de officiële tekst |
Welke regels gelden voor houtstook en pelletkachels?
Voor een pelletkachel zijn er dus eisen aan het toestel, de afvoer en de brandstof. Gebruik pellets met DIN+ keuring en laat het rookkanaal door een vakman controleren. Een goed werkende pelletkachel heeft een volledige verbranding, waardoor de fijnstof uitstoot laag is; dat is een ander beeld dan een open haard of een oude houtkachel met slecht droog hout.
Voor hout stook in het algemeen werkt het anders. Daar speelt vooral lokale handhaving op overlast, en juist daarom verschillen de regels per gemeente. Of een gemeentelijk stookverbod rechtsgeldig en wettelijk is, hangt af van de juridische basis. Dat een verbod door een gemeente wordt aangegeven, is volgens de opdrachtgever wel rechtsgeldig en wettelijk. Bij twijfel vraagt u de verordening of het besluit zelf op bij uw gemeente, want alleen de officiële tekst bepaalt wat voor uw adres geldt.
Wilt u weten hoe het zit met een toestel van een eerdere eigenaar? Lees dan wat er met een tweedehands pelletkachel nog mag. Het aanbod van nieuwe toestellen vindt u bij de pelletkachels.
Wat is nog onduidelijk of in voorbereiding?
Hier moeten wij eerlijk zijn over wat wij niet weten. De bronnen bevatten geen artikelnummers, ingangsdata of concrete wetsvoorstellen voor een landelijk verbod. Zeker is alleen de lijn dat Europese en Nederlandse richtlijnen voor de komende tien jaar zijn opgesteld. Wat er precies in staat en wanneer het ingaat, kunnen wij niet uit de beschikbare bronnen halen en wij vullen dat daarom niet aan.
Wat u nu praktisch kunt doen: kies een toestel met Ecodesign-certificering, zorg voor een volledig rookkanaal boven de nok en volg het beleid van uw eigen gemeente. Wilt u de mogelijkheden voor uw woning bespreken, dan kan dat op afspraak in de showroom; neem daarvoor contact op voor advies.
Veelgestelde vragen
Is er een landelijk stookverbod in Nederland?
Uit de beschikbare bronnen blijkt geen algemeen landelijk verbod op kachels of houtstook. Wel gelden er eisen aan nieuwe toestellen en aan de afvoer, en gemeenten kunnen zelf maatregelen nemen.
Mag ik nog een pelletkachel kopen?
Ja, mits het toestel Ecodesign-gecertificeerd is. Sinds 1 januari 2022 moeten alle nieuwe pelletkachels in de EU aan die normen voldoen, met een minimaal rendement van circa 75%.
Mag ik een pelletkachel door de gevel afvoeren?
Nee. Volgens het Bouwbesluit is directe afvoer door de gevel verboden en moet de afvoer voldoen aan NEN 2757-1. Een volledig rookkanaal boven de nok is de juiste aansluiting.
